گاهی مواقع ممکن است به دلایل مختلف با سازمان ها و ارگان های دولتی به مشکل بخوریم و در این حالت می بایست اقدام به شکایت کرد. شکایت از سازمان های دولتی فرق کوچکی با شکایت از اشخاص حقیقی دارد که در این مقاله به تمام موارد مرتبط و مراحل و مدارک مورد نیاز این کار خواهیم پرداخت.
دسترسی سریع
- 1 مراجع شکایت ازسازمان های دولتی
- 2 اختیارات دیوان عدالت اداری
- 3 وظیفه دیوان عدالت اداری
- 4 روند رسیدگی به شکایات در دیوان عدالت اداری
- 5 وظایف و اختیارات بازرسی کل کشور
- 6 کدام شکایت ها در سازمان بازرسی کل کشور مور قبول است؟
- 7 کدام شکایت ها در بازرسی کل کشور مورد قبول نیست؟
- 8 چگونه شکایت خود را در سازمان بازرسی کل کشور ثبت کنیم؟
- 9 مراحل شکایت در سامانه بازرسی کل کشور
- 10 چگونه شکایت خود را پیگیری کنیم؟
مراجع شکایت ازسازمان های دولتی
دو مرجع برای شکایت های شما
۱.دیوان عدالت اداری
۲.سازمان بازرسی کل کشور
دیوان عدالت اداری
وظیفه این دیوان رسیدگی به شکایات افراد از سازمان های اداری را بر عهده دارد. این دیوان با زیر نظر گرفتن عملکرد و مصوبه های ماموران و واحدهای دولتی از حقوق مردم دفاع می کند.
دیوان عدالت اداری تشکیل شده از:
هیئت های تخصصی، هیئت عمومی، اجرای احکام، تجدید نظر و شعب بدوی.
رئیس قوه قضائیه تعیین کننده تعداد شعب دیوان عدالت اداری و در قالب معاونت های تخصصی آنها را سازمان دهی می نماید. از یک رئیس یا دادرس علی البدل، هر شعبه دیوان عدالت تشکیل شده است و هر شعبه تجدید نظر از یک رئیس و دو مستشار تشکیل شده است. اعضای تشکیل دهنده هیئت عمومی دیوان عدالت اداری، رئیس و معاونین قضائی، رؤسای هیئت تخصصی، رؤسا و مستشاران شعب تجدید نظر و رؤسای شعب بدوی می باشند.
قضاتی که هفت سال سابقه کار قضایی دارند با حکم رئیس قوه قضائیه به منصب قضات دیوان منصوب می شوند. اختیارات دیوان عدالت اداری را قانون تعیین می نماید.
اختیارات دیوان عدالت اداری
در ماده ۱۰قانون دیوان عدالت اداری این قانون مستقیما در شعب تجدید نظر مطرح و مورد رسیدگی قرار می گیرد، رای صادره قطعی است. سایر شکایات و اعتراضات در شعب بدوی رسیدگی می شود. پس از لازم الاجرا شدن این قانون، پرونده های موجود در شعب بدوی و تجدید نظر مطابق صلاحیت زمان ثبت دادخواست رسیدگی می شود.
بر طبق قانون۱۰اختیارات دیوان عدالت اداری عبارتند از:
رسیدگی به شکایات و تظلمات و اعتراضات اشخاص حقیقی یا حقوقی از: تصمیمات و عملکرد واحدهای دولتی اعم از وزارتخانه ها و شرکت ها، موسسات و سازمان هایی که زیر نظر دولت فعالیت می کنند و شهرداری ها و سازمان های تامین اجتماعی و موسسات وابسته به آنها. تصمیمات و اقدامات ماموران واحدهای مذکور.
رسیدگی به اعتراضات و شکایت از اراء و تصمیمات قطعی هیات های رسیدگی به تخلفات اداری و کمیسیون هایی مانند: کمیسیون های مالیاتی، هیات حل اختلاف کارگرو کارفرما.
رسیدگی به شکایات قضات ومشمولان قانون مدیریت خدمات کشوری و سایر مستخدمان واحدها و موسسات مذکور در بند ۱ و مستخدمان موسساتی که شمول این قانون نسبت به آنها محتاج ذکر نام است اعم از لشکری و کشوری از حیث تضییع حقوق استخدامی.
تبصره ۱.رسیدگی به دعاوی مطالبه خسارت در صلاحیت دادگاه عمومی است لیکن در مواردی که مطالبه خسارت ناشی از تخلف در اجرای وظایف قانونی و اختصاصی یا ترک فعل از انجام وظایف مذکور از سوی واحد دولتی یا دستگاه های مذکور در بندهای ۱و۲ این ماده، مامورین واحدها و دستگاه های یاد شده باشد، موضوع در دیوان عدالت اداری مطرح و شعبه دیوان ضمن رسیدگی به احراز وقوع تخلف نسبت به اصل مطالبه خسارت و تعیین خسارت وارده اقدام نموده و حکم مقتضی صادر می نماید.
تبصره۲. تصمیمات و آراء دادگاه ها و سایر مراجع قضایی دادگستری و نظامی و دادگاه های انتظامی قضات دادگستری و نیروهای مسلح قابل شکایت در دیوان عدالت اداری نمی باشد.
تبصره ۳. رسیدگی به شکایات و اعتراضات اشخاص حقیقی و حقوقی از وقوع تخلف و عدم رعایت قوانین و مقررات در مراحل انعقاد قرارداد توسط دستگاه های اجرائی در صلاحیت دیوان نیست.
وظیفه دیوان عدالت اداری
وظیفه این دیوان بررسی شکایات، دادخواست ها و انطباق آن با قانون اساسی و اصول آن است. و نمی توان شکایات یا دادخواست ها بر مبنای مصلحت اندیشی با آن برخورد کرد زیرا قانون به آنها همچین اجازه ای را نمی دهد.
چه کسانی می توانند در دیوان عدالت اداری طرح شکایت نمایند؟
شاکی می تواند افراد جامعه باشند که مدعی تضییع حق خود هستند و دستگاه های دولتی نمی توانند شاکی باشند. هرکس اعم از اشخاص حقیقی و یا دستگاه های دولتی می تواند مدعی باشد که مصوبه ای از مصوبات دولت خلاف قانون است و از دیوان عدالت اداری در خواست کند که نوبه خلاف قانون را ابطال کند.
کدام شکایت ها در دیوان عدالت اداری مورد قبول است؟
طرف شکایت باید حتما واحدهای دولتی مثل وزارتخانه ها، سازمان و شرکت های دولتی، شهرداری ها و سازمان تامین اجتماعی و تشکیلات و نهادهای انقلابی و موسسات وابسته به آنها باشد.
کدام شکایت ها در دیوان عدالت اداری مورد قبول نیست؟
شکایت علیه بخش خصوصی و تصمیمات و اراء دادگاه ها و سایر مراجع قضایی دادگستری و نظامی و دادگاه های انتظامی قضات دادگستری و نیروهای مسلح قابل شکایت در دیوان عدالت اداری نمی باشد.
روند رسیدگی به شکایات در دیوان عدالت اداری
در دیوان عدالت اداری از شعب بدوی مسئولیت رسیدگی به شکایت ها را دارند. رسیدگی در شعب ایران، مستلزم ارائه دادخواست از سوی شخص ذی نفع است. دادخواست های ثبت شده، توسط رئیس دیوان عدالت به شعبه ارجاع می شود و پس از آن با ابلاغ شکایت به طرف شکایت امکان دفاع در مهلت قانونی برای او فراهم می شود. پس از رسیدگی و تکمیل تحقیقات توسط شعبه دیوان، ختم رسیدگی را اعلام و حکم نهایی را صادر می کند.
مراحل شکایت در دیوان عدالت اداری
در حال حاضر می توان به صورت آنلاین و الکترونیکی اقدام به ثبت شکایت نمایید، افراد می توانند با مراجعه به سامانه عدل ایران ثبت شکایت کنید. در سامانه عدل ایران نخست باید شاکی در سامانه ثنا ثبت نام انجام داده و احراز هویت کرده و در مرحله بعدی کدملی و رمز شخصی اش را در کادرهای مربوطه را وارد نموده و در گام بعدی پیامکی از طرف سایت برای شما فرستاده می شود و در مرحله بعدی سایر سامانه ها را انتخاب کنید. در صفحه ای که برای شما باز می شود بر روی گزینه ثبت و اصلاح دادخواست بزنید و در مرحله بعدی شخصا دادخواست بدوی دیوان عدالت ارائه می نمایم را انتخاب نموده و افزودن را کلیک و علت طرح شکایت خو. را جست و جو کرده و در گام بعد مشخصات هویتی فرد و اطلاعات تماس و آدرس متقاضی نمایش داده می شود در صورت صحیح بودن آن را تایید کنید. و در قسمت بعدی باید اطلاعات شخص طرف شکایت را وارد کنید. در گام بعدی یک متن پیش فرض بر روی صفحه نمایش داده می شود، تایید نموده و گزینه ثبت موقت را بزنید و یک کد رهگیری دادخواست برای شما صادر می شود پس از صدور کد رهگیری کاربر به فهرست اصلی برگردد و گزینه تایید اطلاعات را انتخاب کند و نوع مجوز را بر روی گزینه تمام موارد قرار داده و تایید کنید. باز دوباره به صفحه اصلی برگردید و اخذ امضای الکترونیک را انجام دهید و امضای خود را درج کنید. هزینه دادخواست را پرداخت کنید و دادخواست خود را ارسال کنید و به روی ارسال به مرجع قضایی را انتخاب کنید.
بازه زمانی برای طرح شکایت در دیوان عدالت اداری
مهلت برای افراد مقیم ایران ۳ماه و برای افراد مقیم در خارج کشور ۶ماه می باشد و زمان برای در خواست تجدید نظر برای افراد مقیم ایران ۲۰روز و برای افراد مقیم در خارج کشور ۲ماه می باشد.
سازمان بازرسی کل کشور
سازمان بازرسی کل کشور یکی از دستگاه های قوه قضائیه ایران است که به منظور اجرای اصل ۱۷۴ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران تشکیل شده است .فعالیت سازمان بازرسی کل کشور زیر نظر قوه قضائیه انجام می گیرد. سازمان بازرسی کل کشور بالاترین نهاد نظارتی در کشور است. این سازمان در قوه قضائیه و تحت ریاست وزیر دادگستری، به وجود آمده که یکی از معاونان وزارت دادگستری به سرپرستی آن برگزیده می شود، پس از اصلاح قانون اساسی در سال ۱۳۶۸ رئیس قوی قضائیه به جای شورای عالی قضایی، مامور نظارت بر آن شد. حدود و اختیارات و وظایف سازمان بازرسی کل کشور را قانون مشخص می کند.
وظایف و اختیارات بازرسی کل کشور
مطابق ماده ۲و۶ قانون تشکیل سازمان بازرسی کل کشور، وظایف این سازمان عبارتند از:
۱ . بازرسی مستمر کلیه و وزارتخانه ها و ادارات و نیروهای نظامی و انتظامی و موسسات و شرکت های دولتی و شهرداری ها و موسسات وابسته به آنها و دفاتر اسناد رسمی و موسسات عام المنفعه و نهادهای انقلابی و سازمان هایی که تمام یا قسمتی از سرمایه یا سهام آنها متعلق به دولت است یا دولت به نحوی از انحاء بر آنها نظارت یا کمک می نماید و کلیه سازمان هایی که شمول این قانون نسبت به آنها مستلزم ذکر نام آنها است بر اساس برنامه منظم.
۲. انجام بازرسی های فوق العاده بر حسب دستور شورای عالی قضایی و یا به خواست کمیسیون اصل۹۰ قانون اساسی مجلس شورای اسلامی و یا بنا به تقاضای وزیر یا مسئول دستگاه های اجرائی ذی ربط و یا هر مورد دیگری که به نظر رئیس سازمان و شورای عالی قضایی ضروری تشخیص داده شود.
۳.اعلام موارد تخلف و نارسایی ها و سوء جریانات اداری و مالی در خصوص وزارتخانه ها و نهادهای انقلابی به نخست وزیر و در خصوص موسسات و شرکت های دولتی وابسته به دولت به وزیر وزارتخانه ذی ربط و در خصوص شکایت از شهرداری ها و موسسات وابسته به آنها به وزیر کشور و در خصوص ادارات و سازمان های تابعه و واحدهای مربوطه به دادگستری به شورای عالی قضایی و در خصوص موسسات غیردولتی کمک بگیر از دولت به وزارت امور اقتصاد و دارایی
۴. اعلام وقوع جرم به مراجع قضایی
۵.گزارش موارد تخلف ایین نامه ها، تصویب نامه ها، بخش نامه ها یا دستورالعمل های صادره از سازمان های دولتی یا وابسته به دولت به سازمان بازرسی ارائه می گردد و یا اشخاص حقیقی یا حقوقی غیر دولتی از بروز تخلفات در عملکرد سازمان های موضوع این قانون شکایت کنند، سازمان بازرسی کل کشور موظف است این موارد را جهت رسیدگی و صدور رای به دیوان عدالت اداری ارسال کند.
کدام شکایت ها در سازمان بازرسی کل کشور مور قبول است؟
شکایت مربوط به جذب، استخدام، گزینش در دستگاه های اجرائی و دانشگاه ها
شکایات و اعتراضات نسبت به انجام مزایده ها و مناقصه ها
شکایت علیه کارمندان دستگاه های اجرائی در زمینه تصرف غیر قانونی و تضییع اموال دولتی و اختلاس یا سایر جرایمی که مرتبط با وظایف و تکالیف سازمانی کارمندان است.
رسیدگی به شکایت اشخاص حقیقی و حقوقی حقوق خصوصی در زمینه مربوط به تصرف و تملک غیرقانونی اراضی اموال و املاک شهروندان
شکایت علیه دستگاه های دولتی و موسسات وابسته در صورت عدم پرداخت حقوق بیمه کارگران و کارکنان
شکایت از دانشگاه ها و موسسات آموزش عالی و غیر دولتی و مدارس غیر انتفاعی
شکایت از کلانتری ها و واحدهای نیروی انتظامی و ضابطین دادگستری
کدام شکایت ها در بازرسی کل کشور مورد قبول نیست؟
رسیدگی به شکایت از اشخاص حقیقی و حقوقی غیر دولتی
شکایت از مراجع قضایی
شکایت از دیوان عدالت اداری
شکایت مربوط به گران فروشی
رسیدگی به شکایت آب روند انتخابات ریاست جمهوری، مجلس شورای اسلامی و خبرگان رهبری و شورای اسلامی شهر و روستا.
رسیدگی به تخلفات مطبوعاتی
رسیدگی به تصمیمات شورای عالی انقلاب فرهنگی
رسیدگی به تصمیمات شورای نگهبان در زمینه تایید و یا رد صلاحیت کاندیدها.
رسیدگی به تصمیمات دیوان محاسبات کشور
مطالبه وام، مساعدت، کمک های مالی و در خواست کار و نظایر آن.
اعتراض به تصمیمات و آراء مراجع غیر قضایی نظیر کمیسیون های مالیاتی، ماده ۱۰۰قانون شهرداری ها ، هیات های حل اختلاف کارگری.
چگونه شکایت خود را در سازمان بازرسی کل کشور ثبت کنیم؟
برای ثبت شکایت دو راه حل وجود دارد:
ثبت شکایت با شماره گیری، شماره ۱۳۶
سایت اینترنتی سازمان بازرسی کل کشور
رئیس سازمان بازرسی کل کشور گفت: هرکسی از دستگاه های اجرائی شکایتی داشته باشد و یا تصمیم دارد گزارش فساد اعلام کند، می تواند بدون مراجعه به سازمان بازرسی از طریق شماره ۱۳۶ نیز موضوع را منعکس کند و ربات های پیش بینی شده در این سامانه صوت را تبدیل به متن کرده و به مراجع ذی صلاح منعکس و پیگیری می کنند و نتیجه را اخذ و به اطلاع متقاضی می رسانند. چنانچه دستگاه های اجرائی پاسخ قانع کننده نداشته باشد، با تقاضای متقاضی موضوع جهت پیگیری به بازرسان سازمان اعلام می شود تا مسئول متخلف را تحت تعقیب قرار دهد.
مراحل شکایت در سامانه بازرسی کل کشور
مراجعه به سامانه شکایت سازمان بازرسی کل کشور به نشانی bazresi.ir
بر روی قسمت میز خدمات کلیک کنید و بعد ورود به سامانه را انتخاب کنید. اقدام به ثبت نام در قسمت ثبت نام شهروند کنید. وارد کارتابل بشوید و بر اساس نوع درخواست شکایت یا گزارش فساد، در خواست خود را ثبت کنید. اطلاعات مورد نیاز را تکمیل کنید و شکایت خود را ارسال کنید و شکایت شما به دستگاه اجرایی ارسال می شود.
چگونه شکایت خود را پیگیری کنیم؟
برای پیگیری باید وارد حساب شهروندی خود شوید و در قسمت شهروندی آخرین وضعیت درخواست های خودرا مشاهده کنید
کارتابل من: نمایش درخواست هایی که نیاز به پیگیری و اقدام شهروند دارد.
پیش نویس ها: در خواست هایی که هنوز ارسال نشده است و نیاز به اقدام تکمیلی و ارسال دارد.
ارسال شده: در خواست هایی که توسط شهروند ثبت شده است.
جست و جو سوابق: در این تمام درخواست از جمله در خواست هایی که بایگانی شده اند نمایش داده می شود.
